Met het desinfecteren van bijenkasten en imkersmaterialen streven we na om ze grotendeels vrij te maken van ziektekiemen of andere (onhygiënische) resten. De winter is de ideale tijd om de kasten die u niet gebruikt goed schoon te maken. Ook raampjes en andere materialen kunnen tussen de seizoenen gereinigd worden.Er zijn vele manieren om u materialen grondig te reinigen of te desinfecteren. Bij het gebruiken van desinfecterende middelen is het van belang dat u voorzichtig werkt, de etiketten goed leest en de benodigde veiligheidsmaatregelen neemt zoals het gebruik van bril, masker en handschoenen.
Warmte
Warmte wordt breed toegepast bij het desinfecteren van materialen. Imkers kunnen warmte toepassen op diverse manieren:
- Afbranden met een steekvlam. Nosema sporen bijvoorbeeld sterven af bij een hogere temperatuur dan 70 graden C. Dit geldt niet voor alle sporen. Sommige parasieten produceren sporen die pas bij hogere temperaturen het loodje leggen.
- Autoclaveren. Dit is het door middel van stoom verwarmen van objecten onder een hogere druk bv 2 atmosfeer. Tijdens proeven is aangetoond dat P. Larvae (Amerikaans vuilbroed) sporen effectief werden vernietigd toen ze 20 minuten op 121 graden werden gebracht
- Droog verwarmen (oven). 2 uur bij 160 graden was voldoende om tijdens de eerdergenoemde proeven de sporen van P. larvae afdoende te doden
- Onderdompelen in een paraffinebad. Bijvoorbeeld 10 minuten bij 170 graden C. Zeer effectief. Brengt de warmte diep in het hout van bijenkasten zodat ook daar de sporen worden vernietigd.
Bleekwater, bleekloog of Javel
Bleekwater is een huishoudmiddel met als actieve stof natriumhypochloriet. (NaClO) Het een vrij sterke oxidator en daarom geschikt als desinfecterend middel. U kunt bijvoorbeeld materiaal in een bleekwateroplossing leggen. Hierbij kunt u een concentratie gebruiken van tussen de vijf en tien graden. Dit staat voor ongeveer 3 gram chloor per100 ml water.
Natronloog
Natronloog (NaOH), ook wel Loog genoemd, is een zeer sterke base (een base is het tegenovergestelde van een zuur) en dus erg reactief. Het is daarom zeer geschikt als desinfecterend middel maar brengt vanwege de krachtige werking wel risico's met zich mee. Het is af te raden natronloog direct te gebruiken omdat er andere, minder gevaarlijke, goed werkende alternatieven beschikbaar zijn.
Soda
Soda is een verzamelnaam voor allerlei chemische verbindingen met natrium. Meestal wordt de actieve stof natriumcarbonaat (Na2CO3) met soda aangeduid. Natriumcarbonaat is in opgeloste vorm een zwak zuur en geschikt als desinfecterend middel. PPO bijen raadt aan om na bv een Amerikaans vuilbroed infectie een verwarmde 6% oplossing (60 gram in 1 liter water) te gebruiken om de kasten mee af te poetsen.
Mierenzuur
Mierenzuur (CH2O2) is een sterk organisch zuur. Het gebruik ervan brengt risico's met zich mee omdat het zeer corrosief is. Mierenzuur wordt eveneens gebruikt bij de behandeling tegen Varroa d. Het is te gebruiken om ramen te desinfecteren en te voorkomen dat wasmotten in de voorraad komen. Mierenzuur doodt de tracheemijt. Plaats een bakje met een mierenzuuroplossing (65 of 85%) op de bovenkant van de ramen. Om de verdamping te verbeteren kunt u watten of bijvoorbeeld een paar halve bierviltjes in het bakje leggen. Mierenzuur kan de draden van uw raampjes aantasten.
IJsazijn
Ijsazijn of azijnzuur (CH3COOH) is een zwak organisch zuur dat net zoals mierenzuur gebruikt kan worden om ramen in de voorraad te ontsmetten. Ook de toepassing ervan is gelijk. Plaats een bakje met ijsazijn op de bovenkant van de ramen. Houdt als richtlijn 50 ml per broedkamer aan. Gebruik ijsazijn alleen bij temperaturen boven de 15 graden. Laat de ramen voor gebruik luchten.
Parasitologie